Về trang Văn hóa UNESCO · 1999

Thánh địa Mỹ Sơn

Duy Xuyên, Quảng Nam

Trong một thung lũng kín quanh núi Răng Mèo, hơn 70 đền tháp gạch Chăm được xây liên tục suốt mười thế kỷ để thờ thần Shiva — trung tâm tôn giáo quan trọng nhất của vương quốc Chăm Pa.

Năm ghi danh: 1999
Vị trí: Duy Xuyên, Quảng Nam
Tiêu chí UNESCO: Tiêu chí ii, iii — Di sản văn hóa

Vương quốc Chăm Pa và Shiva

Từ thế kỷ 4, các vua Chăm chọn thung lũng Mỹ Sơn làm nơi dựng đền thờ thần Bhadresvara, hình tượng Shiva gắn với vương quyền. Mỗi triều vua lại thêm một nhóm tháp, tạo thành các nhóm A đến L trải trên hai bờ suối Khe Thẻ.

Tiêu chí ii, iii — Di sản văn hóa

Bí ẩn của gạch không vữa

Gạch Chăm được xếp khít đến mức gần như không thấy mạch. Các giả thuyết gồm nhựa cây dầu rái, mài chập gạch khi còn ẩm, hoặc nung lại cả khối tháp sau khi xây. Đến nay chưa có kết luận cuối cùng, và đó là một trong những câu hỏi khảo cổ hấp dẫn nhất Đông Nam Á.

Điêu khắc và biểu tượng

Trên tường tháp có vũ nữ Apsara, thần Ganesha, bò thần Nandin và các bệ linga–yoni. Nhiều tác phẩm gốc hiện được giữ tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm ở Đà Nẵng, nên hai điểm nên đi cùng nhau để hiểu trọn câu chuyện.

Đi lúc nào và đi thế nào

Mở cửa từ khoảng 6 giờ; đến trước 8 giờ để tránh nắng và đoàn đông. Có xe điện từ cổng vào khu tháp và hai suất múa Chăm mỗi buổi sáng. Đường từ Hội An khoảng 40 km, đi xe khoảng một giờ.

Mốc thời gian

Thế kỷ 4
Vua Bhadravarman dựng ngôi đền gỗ đầu tiên thờ Bhadresvara.
Thế kỷ 7–10
Thời kỳ xây dựng rực rỡ nhất, hình thành các nhóm tháp gạch còn lại.
Thế kỷ 13
Những công trình cuối cùng được thêm vào trước khi thánh địa dần bị bỏ hoang.
1885
Một nhóm người Pháp phát hiện lại khu tháp giữa rừng rậm.
1969
Nhiều tháp, trong đó có tháp A1 lớn nhất, bị phá hủy do bom.
1999
UNESCO ghi danh Thánh địa Mỹ Sơn là Di sản văn hóa thế giới.